HMS NATAL
"Tha sinn a’ cuimhneachadh air na 421 seòladair, sìobhaltaich agus clann a bhàsaich air bòrd HMS Natal nuair a chaidh i fodha ann an Linne Chrombaigh."
air 30 Dùbhlachd 1915"
B’ e crùisir den ‘Chlas Warrior’ a bh’ ann an HMS Natal, a chaidh a chur air bhog aig Barrow-in-Furness air an 30mh den t-Sultain 1905. Ann an 1914 chaidh i a-steach don Dàrna Sguadran Crùisir, a bha stèidhichte ann an Linne Chrombaigh, ann an ceann a tuath na h-Alba ro 1915.
Bha an Natal air ruighinn Caolas Chrombaigh an t-seachdain ron Nollaig fo stiùir a’ Chaiptein Eric Back agus bha i a’ faighinn beagan fois bhon obair aice sa Chuan a Tuath, air acair eadar Crombaigh agus Inbhir Ghòrdain. Mar thlachd do chuid de mhuinntir an àite, chaidh taisbeanadh film a chuir air dòigh feasgar an 30mh latha den Dùbhlachd agus na bu tràithe air an latha sin, bha buidheann de dh’aoighean, nam measg banaltraman QARNNS, agus cuid de shìobhaltaich, nam measg clann, air bòrd cuideachd.
Aig trì fichead feasgar bha spreadhadh mòr air bòrd agus an uair sin grunn spreadhaidhean beaga a-staigh agus thòisich teine a’ lasadh gu h-ìosal. Thionndaidh an Natal mean air mhean gu port fhad ’s a theich cuid de bhuill a companaidh dhan uisge ach taobh a-staigh còig mionaidean bha an Natal air a dhol fodha gu tur.
Bha call uabhasach mòr ann le mòran air am marbhadh san spreadhadh agus chaidh mòran eile a bhàthadh nuair a chaidh an soitheach fodha, no bhàsaich iad le bhith fosgailte do uisgeachan reòta geamhraidh Linne Chrombaigh. Chaill 421 beatha.
Chaidh an làrach aithneachadh mar uaigh cogaidh oifigeil bhon uair sin agus tha baoi fhathast a’ comharrachadh na h-àite far an deach i fodha. Tha beagan de na daoine a bhàsaich air an Natal air an tiodhlacadh ann an cladhan ann an Ros-Cùithne agus Cromba.
... a’ leantainn fo na dealbhan
30 Sultain 2015
Air 30 Sultain 2015, chaidh tachartasan a chur air dòigh ann an Inbhir Ghòrdain agus ann an Cromba gus cuimhneachadh air an fheadhainn a bhàsaich às dèidh an spreadhaidh air HMS Natal. Chomharraich 30 Sultain 110mh ceann-bliadhna a cur air bhog.
Shiubhail buill teaghlaich a’ Chaiptein Bac agus a chriutha gus urram a thoirt dhaibh fhèin agus gus blàthan-fhleasg a chur sìos aig làrach na bàta-sgrios. Bha saor-thoilich an taigh-tasgaidh agus muinntir an àite an làthair aig na tachartasan cuideachd, a’ gabhail a-steach seirbheis chuimhneachaidh a chaidh a chumail ann an eaglais Inbhir Ghòrdain agus latha fosgailte sònraichte aig Taigh-tasgaidh Inbhir Ghòrdain.
During the days before, members of the Royal Navy Northern Diving Group dove on the wreck where they unfurled the Navy Ensign flag. This was later presented to the museum to mark the event.
